WIEDZA

Kiedy wnieść pozew o zachowek? W jakiej wysokości można żądać zachowku?

Żądanie zachowku jest ograniczone w czasie i trzeba to zrobić w ciągu:

  • 5 lat od ogłoszenia testamentu,
  • 5 lat od otwarcia spadku w przypadku roszczenia o uzupełnienie zachowku z tytułu zapisu windykacyjnego lub darowizny.

Po tym terminie roszczenie przedawnia się, a uprawniony skutecznie nie może dochodzić swojego roszczenia, bo może narazić się na oddalenie powództwa i przegranie kosztów sądowych.

Osoby uprawnione mogą żądać 1/2 wartości udziału spadkowego, który przypadałby im przy dziedziczeniu ustawowym.

Wyjątek od tej zasady stanowią małoletni oraz osoby trwale niezdolne do pracy. W tych przypadkach można żądać 2/3 wartości udziału spadkowego.

Jak zatem ustalić wartość zachowku?

Zachowek oblicza się na podstawie wartości spadku z daty orzekania przez sąd w sprawie o zachowek.

Taka zasada prawna obowiązuje sądy powszechne dzięki uchwale składu siedmiu sędziów SN z 26.03.1985 r. (III CZP 75/84 ), która stanowi, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania.

Może się okazać, że spadkobiercy sprzedali część lub całość spadku przed wyrokiem w sprawie o zachowek, a przedmiot zachowku zdrożał, wówczas można być zobowiązanym do zwrotu większej kwoty niż uzyskano z jego zbycia.

Zupełnie wyjątkowo można obniżyć zachowek na podst. art.5 kodeksu cywilnego, czyli na podstawie zasad współżycia społecznego.

W takiej sytuacji sąd orzekający bada relacje ze spadkobiercą ( a nie jak przy wydziedziczeniu ze zmarłym), który ma zachowek zapłacić. Zachowek nie może być bowiem dla spadkobiercy zbytnim ciężarem. Sąd zatem bada sytuację majątkową i osobistą żądającego zachowku jak i zobowiązanego do zapłaty.

Zachowek – czy podlega opodatkowaniu od spadku i darowizn?

Nie.

Natomiast ze środków pieniężnych otrzymanych na konto trzeba się rozliczyć z fiskusem.
Ważne jest po kim otrzymuje  uprawniony należny zachowek (kim był zmarły dla uprawnionego).

Osoby należące do I grupy podatkowej korzystają ze zwolnienia, w II grupie podatkowej opodatkowaniu podlega nabycie praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną 9.637 zł.

Jeżeli kwota jest wyższa -też nie trzeba się martwić, można bowiem skorzystać ze zwolnienia z podatku na podst. art. 4 a u.p.s.d.

Zgodnie z tym przepisem nabycie praw majątkowych przez małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków, pasierba, rodzeństwo, ojczyma może być zwolnione z opodatkowania. Potocznie nazywa się ich grupą zerową.